Nedavno se jedna samohrana majka požalila da joj se ne dopada kad kažu da je samohrana majka i dodaje „kao – hranim se sama“, a još joj je gore, čak ponižavajuće, kad govore: „Ona je raspuštenica, kao da kažu – raspuštena, radi šta hoće“.
Istina je da se u današnjem jeziku glagol hraniti upotrebljava prije svega u značenju „davati nekome hranu, snabdijevati ga hranom“, ali izvorno, praslavensko njegovo značenje bilo je „čuvati“, koje je opstalo sve do početka 20. stoljeća.
Ovo značenje se čuva i u prefiksalnom obliku – sahraniti, koji danas najčešće označava polaganje pokojnika u zemlju, ali se ne tako davno upotrebljavao i u starom značenju „sačuvati“.
Iz ovog značenja razvilo se i značenje „podići, odnjegovati, odgojiti, othraniti“. Ono se nalazi u riječi samohran. Samohrana majka je, dakle, „majka koja sama podiže, odgaja djecu, sama brine o njima“. Može taj pridjev značiti i „koja sama o sebi brine“, ali pretpostavljam da su situacije u kojima bi se on upotrijebio u tom smislu retke, pa se i značenje gubi.
Što se tiče imenice raspuštenica, u njenoj osnovi je pridjev raspušten, nastao od glagola raspustiti. Pridjev uglavnom označava onog tko je „nediscipliniran, razmažen, obijestan“, ali se glagol upotrebljava u mnogim značenjima. Može se nedovoljnom disciplinom raspustiti dijete, ali se mogu raspustiti i škola i učenici na kraju školske godine. Nekada se govorilo i da se brakovi, odnosno supružnici raspuštaju, što znači „razvode“.
Upravo iz ovog značenja proistekao je pridjev raspuštena, a od njega imenica raspuštenica – „razvedena žena“. Zašto nema imenice raspuštenko ili raspuštenac, ne znamo. Može biti da je žena ipak na ovaj način malo obilježena i da je kod nas bilo malo gore biti razvedena žena. (Rada Stijović)
