La RIRi, la te se ga inventado una altra de le sue, e la te tien con una ala un per de dadi. La li buta per aria e po’ la li ciapa e la ziga.
RIRI Santissimi Vito, Modesto e Crescenzia steme vicin in ‘sto momento de passion e sufiè sui dadi: Sie e sie, dodese, go vinto! (Po’, tuta entusiasta la ghe fa a la Fifi): Ale gioga anche ti con mi a dadi che giogar soli xe noioso!
FIFI (La se rasegna a giogar per darghe un poco sodisfazion a la Riri) E gioghemo. Do e do quatro, go perso!
RIRI Magari se poderiimo giogar per soldi come che se fa in ‘tei casinò de Atlantic City, quei che ga costruido a suo tempo el Trump, quei bei vicin la spiagia de sabia e vicin el oceano!
FIFI Atlantic City? Ma sto posto el xe lontan, in t’el New Jersey!
RIRI Lontan o no lontan, te giuro, co’ vedo in television la spagia de Gaza, quela striscia de sabia, me vien de pensar; vara, vara, proprio come Atlantic City – che la signora Marchig la era a Atlantic City e po’ la me ga contado come che xe là. Preciso, la ga deto, come a Gaza. Adesso che, come che ga dichiarado ‘sti giorni el ministro de le finanze israelian, Smotrich, i ga finido de demolir, bisognerà ricostruir, perché sta guera ghe ga costado tanto, ghe par logico che costruir adesso sarà più reditizio. E po’ el ghe ga contado ai sui colaboratori, zo in Israele, che esiste un piano aziendal elaborado da le persone più profesionali che el conossi, che el sta su la scrivania de Trump e che sto progeto diventerà una bonanza imobiliar, e che tuto insieme sarà ‘ssai reditizio. Pataconi a ‘no finir!
FIFI Ma alora quel video fato co’ la Inteligenza artificial che xe circolado qualche mese fa indove che se vede Gaza trasformada in un casinò, e la ghe assomiglia ‘ssai a Atlantic City, co’ una statua de oro de Trump in posizion tipo Colosso de Rodi e Elon Musk che magna hummus e Netanyahu e Trump in mudande de bagno che i se gode la vita distiradi su una sedia a sdraio. Insoma ‘sto video no era una fanfaronada nata su internet ma era proprio, proprio quel che i voleva far de bon principio!
RIRI Ja, ja! La Riviera de Gaza – non sogni, né monade, ma solide realtà! Come che recita un certo spot de una famosa agenzia imobiliar italiana. El Washinton Post ga publicado un documento che rivela un pian de la Casa bianca che prevede el “spostamento volontario “de due milioni de persone intanto che el teritorio palestinese dovessi diventar un teritorio aministrado per diese ani dai Stati Uniti e el dovessi diventar un “centro turistico tecnologico”.
FIFI Te prego basta, no’ stemo più nominar Smotrich, Trump, e compagnia bela che me vien de butar fora, ma proprio de butar fora. Davanti de ‘ste schifoserie me sento cussì picia e impotente che no me resta altro che sacramentar e zigar quanto che posso qua, sora dela Tore civica, che se sta facendo porcherie intanto che bona parte del Mondo resta solo guardar.
RIRI Parlemo de altro, ti ga ragion, per ciapar un poco de fia’.
FIFI Parlemo una volta tanto de generi.
RIRI De generi e de sozere?
FIFI Tumbala. de generi. Quel maschile, quel feminile…de generi. Mi e ti, de che sesso semo?
RIRI Gavemo le ali ma non semo angeli, che quei, come se sa, no i ga sesso. Semo aquile e visto anche con un fia’ de peto, mi dirio che semo femine.
FIFI Ja, ma come ti la meti adesso che i ne ga cominciado tradur la Scartaza in croato co’ el aiuto de la inteligenza artificial che capisse anche el fiuman?
RIRI Certe volte anche la stracapisse.
FIFI Xe vero. Spieghighe ti certi gioghi de parole! Impossibile. Aquila in croato se dise “Orao” che xe un nome de genere maschile e quindi ‘sta benedeta inteligenza la ne traduci come se a parlar saria le teste de un usel mas’cio. Mi no xe che me posso cavar quel poco de zize perché a la inteligenza artificial no’ ghe bati la traduzion!
FIFI Secondo mi, a ‘sto punto, ghe se voleria una prova che semo femine, nonostante quel che dise la inteligenza artificial e anche quel che conta i vocabolari croati.
RIRI Una prova? E come?
FIFI E come, come! Se la Première dame de Francia, la signora Brigitte Macron, la ga deciso, per far cessar tute le vece e nove ciacole sul fato che la saria un omo travestido de dona, e la ga deciso per questo de presenterghe al mondo le prove che la xe femina al cento per cento, che po’ saria dir esami ginecologici e altro ancora, mi dirio che per convincer i letori croati de Rijeka danas e la stessa inteligenza arificial, anche noi dovessimo darghe una prova che semo femine, o meio, una femina con due coli e due teste.
FIFI E che prova ghe podemo dar? Sarà un poco dificile. Gavemo mai fato un ovo mi e ti in vita nostra?
RIRI Mai! Mi son signorina e no facio certe robe anche se go una storia lunga quasi 120 ani. E po’ xe dificile far ovi gavendo un cul de bronzo, come a dir, nol passa… Piutosto, co’ la aria che tira ultimamente in ‘sta parte de mondo, anche, e chi lo gavessi mai deto, nela nostra civilissima Fiume, te par che sia el caso de mostrarse tanto orgogliose de esser femine? No saria meio far bona pace coi generi croati…
FIFI …e co’ le sozere…
RIRI …e lassar che i ne trati come se sariimo un mas’cio ‘ssai macio (che de ‘ste parti xe anche meio mostrarse poco efeminadi), co’ due coli e due teste? Passeriimo meio, mi te digo.
FIFI Ja?!
RIRI Ja! Propio cussì. In Zità, quei del Most vol zurmarne tuti indrio con le carte e i fa pression su la nostra sindaca Rinčić che la xe, mi dirio, e grazie al ciel, de la parte del le done. La sindaca la ga partecipado a la Marcia per la libertà, una marcia organizada per afermar el bisogno de tutelar i diriti de le done, e cussì la se ga inimicado quei del partito del Most co’ i quai la te gaveva deciso de formar una coalizion. I Mostrovci te se ga impizado perché secondo lori, la sindaca la gavessi dovudo partecipar invece a la Marcia per la Vita, che saria la marcia de quei e de quele che sburta perché in Croazia se abolissi l’aborto e perché le done le torni esser mogli, madri e done de casa.
FIFI Insoma ‘sti qua marcia per cavarghe i diriti acquisidi a le done…Ma miga che la Marcia per la libertà la xe contro la vita. Solo i ghe tien che certi diriti acquisidi, fondamentali, i sia rispetadi…
RIRI Ja! Mi vedo che ‘quei del Most ghe piase ‘ssai anche quei che se inzinocia.
FIFI I se inzinocia per lavar per tera?
FIFI Saria quei omini che va inzinociarse per le piaze de le varie zità croate e i prega Dio de far rinsavir le done e farghe capir che chi che comanda a ‘sto mondo xe i omini e che lore le doveria solo che scoltar e star bel pulito in cusina a cusinar, e po’ far fioi…Rispetar i doveri coniugali e lodar el marito anche quando che i raporti intimi i dura 4 minuti!
RIRI Ja natürlich! Anzi, le dovessi lodar el marito in ‘ste ocasioni disendoghe: “Caro, come che ti duri ti, no dura nissun, in ogni caso ti duri sempre più de le canzoni che se manda a “Dimela cantando” e ale “Canzonete fiumane”, che là in ‘sti festival i xe precisi come la morte: una canzon no deve durar più de tre minuti e meso, ma gnanche un secondo de più, se no’ i te smaca via del concorso. E cusì la moglie ghe podessi ben dir al marito: “Caro, rispeto ai brani che se canta in t’ei festival canori de la CNI; ti xe un recorder!”
FIFI E come la anderà ‘sta storia dei raporti fra la sindaca e i esponenti de la destra che senta in consiglio Comunal? No miga che i farà baruffa per questioni che riguarda i diriti acquisidi de le done?
A ‘sto punto, la Riri la zuca fora un vel, de un color blu ciaro, disemo pur, un blu Madona, e la se lo sfica in testa.
FIFI (Guardandola coi oci fora de le orbite) Ma cossa te ciapa, cossa de novo strazze in testa ti meti?
RIRI Cara mia, mi te son up to date, te son al passo con i tempi, anzi precedo i tempi che ga de vegnir e anticipo el novo ordine, sia per quanto riguarda la zità de Fiume, sia per quel che riguarda el ordine mondial e la posizion de le done che la ris’cia in un atimo de cambiar e ani de lote per la parità cori el ris’cio de andarse far friser. Mi e ti se portemo bel bel, avanti col lavor e mi me meto un velo in testa come quei che nei quadri medioevali porta la Mama de Gesù o le sante vergini e martiri. E ti (zucando fora una scufia bianca che ricorda quele dele done dei mormoni), ti te sfichi in testa ‘sta bela scufia model “The Handmaid’s Tale”, come che le porta le done in quela serie televisiva che conta de una società comandada solo che dai omini. Mi penso che ‘sta roba a quei del Most ‘ssai ghe poderia piaser. Cussì, se dovessi servir, noi saremo già mimetizade e conzade come aquile bone, rispetose e incapaci de farse fecondar i ovi fori del matrimonio.
FIFI Jesus i Maria!
Negli episodi precedenti:
La scartaza: mi la bandana no’ la voio no!
La scartaza: Fifi e Riri e el mito del sacrifizio per el ben comun
FiFi i Riri: Tko maršira za Slobodu, a tko za Život
Riri je opet smislila jednu od svojih podvala i u ruci drži par kockica. Baci ih u zrak, uhvati i povikne:
RIRI „Sveti Vito, Modesto i Crescenzia, budite uz mene u ovom trenutku strasti i puhnite u kockice: šest i šest, dvanaest, pobijedila sam! (oduševljeno Fifi) Hajde, zaigraj i ti sa mnom, dosadno mi je igrati samoj!“
FIFI (pomirena da će igrati da bi Riri ugodila) „Ajde, igramo. Dva i dva, četiri, izgubila sam!“
RIRI „Kad bismo barem mogle igrati za novac kao u kasinima Atlantic Cityja, onima što ih je nekad gradio Trump, uz onu pješčanu plažu i ocean!“
FIFI „Atlantic City? Ali to je daleko, u New Jerseyju!“
RIRI „Daleko ili ne, kad na televiziji vidim plažu Gaze, onaj pješčani pojas, odmah pomislim – vidi, baš kao Atlantic City. Gospođa Marchig je bila u Atlantic Cityju i ispričala mi kako je tamo. Sada kad su, kako ovih dana reče izraelski ministar financija Smotrich, završili s rušenjem, treba graditi, jer nakon ovog rata gradnja će biti još unosnija. A kaže on da postoji i poslovni plan na Trumpovu stolu i da će projekt postati prava nekretninska zlatna koka, prava bonanza!“
FIFI „Znači onaj video napravljen umjetnom inteligencijom, gdje se Gaza vidi pretvorena u kasino, s pozlaćenom Trumpovom statuom poput Kolosa s Rodosa, dok Elon Musk jede humus, a Netanyahu i Trump u kupaćim gaćama uživaju na ležaljkama – to i nije bila neka internetska glupost, nego baš ono što stvarno planiraju!“
RIRI „Da, da! ‘Rivijera Gaza’ – nisu snovi, nego stvarnost! Kako kaže slogan jedne poznate talijanske agencije za nekretnine. Washington Post je objavio dokument koji otkriva plan Bijele kuće za ‘dobrovoljno preseljenje’ dva milijuna ljudi dok bi palestinski teritorij deset godina bio pod američkom upravom i pretvoren u ‘turističko-tehnološki centar’.“
FIFI „Dosta, prestani s tim Smotrichom, Trumpom i ostalima, muka mi je. Pred ovakvim gadostima osjećam se tako mala i nemoćna da mi jedino preostaje psovati i vikati ovdje, na vrhu gradskog tornja, dok dobar dio svijeta samo stoji i gleda.“
RIRI „Imaš pravo, promijenimo temu da malo predahnemo.“
FIFI „Hajde da pričamo o rodu.“
RIRI „O rodu? O rođacima? Joj, ti se znaju uvaliti u stan po ljeti, budu si oni fino na more, pa ih dobra tri mjeseca ne možeš skinuti sa glave.
FIFI „Ma ne, o rodu – muškom i ženskom. Mi dvije, kojeg smo spola?“
RIRI „Imamo krila, ali nismo anđeli, a oni, zna se, nemaju spol. Mi smo orlovi i, sudeći po prsima, rekla bih da smo ženke.“
FIFI „Da, ali kako sada kad su počeli prevoditi La Scartazzu na hrvatski uz pomoć umjetne inteligencije koja razumije čak i fiumanski?
RIRI Da, razumije i ne razumije, pa prevađa ponekad kako joj pukne.
FIFI Orao se na hrvatskom kaže ‘Orao’, a to je muškog roda, pa nas ta umjetna inteligencija prevodi kao da govore muški orlovi! Ne mogu ja maknuti ovo malo grudi samo zato što se prevoditelj buni!“
FIFI „Po meni, trebale bismo dokazati da smo ženke, unatoč tome što kažu umjetna inteligencija i rječnici.“
RIRI „Dokaz? Kako?“
FIFI „Pa ako je Prva dama Francuske, Brigitte Macron, odlučila svima dati medicinske dokaze da je žena, da bi ušutkala glasine da je muškarac u ženskoj odjeći, možda bismo i mi morale dati neki dokaz – da smo ženke, ili barem jedna ženka s dvije glave i dva vrata!“
RIRI „I kakav dokaz možemo dati? Jesmo li ikad snijele jaje?“
FIFI „Nikad! Ja sam gospođica i to ne radim, iako imam gotovo 120 godina. A i teško je snijeti jaje s brončanom stražnjicom, kako da kažem…ne prolazi… A s obzirom kako se u zadnje vrijeme diše u ovom dijelu svijeta, čak i u našoj civiliziranoj Rijeci, misliš li da je pametno previše isticati da smo ženke? Možda je bolje pomiriti se s hrvatskim rodom…“
FIFI „…i sa rođacima…“
RIRI „…i pustiti da nas tretiraju kao muške, prave mačo tipove (što je ovdje ponekad i bolje), s dva vrata i dvije glave. Lakše ćemo proći, vjeruj mi.“
FIFI „Zaista?“
RIRI „Zaista! Sad ti novi Mostovci koji bi htjeli diktirati politiku ovoga grada pokušavaju naš vući u nazad, maltene u Srednji vijek, i ljuti su na gradonačelnicu Rinčić, koja je, hvala Bogu, na strani žena. Ljute se zato što se priključila Maršu za slobodu, u skupu kojim se branila prava žena.
Tako se zamjerila Mostu, s kojim koalira. Oni su se uvrijedili jer su smatrali da je trebala sudjelovati u Maršu za život, onom u kojem muškarci i žene marširaju protiv pobačaja, i žene žele vratiti u ulogu supruga, majki i domaćica.“
FIFI „Znači ti ljudi marširaju da ženama oduzmu već stečena prava… A Marš za slobodu nije protiv života, nego za očuvanje temeljnih stečenih prava.“
RIRI „Tako je! A čini se da Mostu pašu i oni koji kleče.“
FIFI „Kleče da operu pod?“
RIRI „Ma ne, to su muškarci koji po trgovima hrvatskih gradova kleče i mole Boga da ‘prosvijetli’ žene i natjera ih da shvate kako muškarci vladaju svijetom, a one im trebaju služiti, kuhati i rađati, pa čak i hvaliti muža kad ‘bračne dužnosti’ traju četiri minute!“
FIFI Ja natürlich! I još bi ga trebale hvaliti riječima: ‘Dragi, nitko ne traje kao ti – ti si duži od pjesama koje se šalju na festivalu istro venetske šansone “Dimela cantando” ili na “Canzonete fiumane”. Po pravilu pjesme ne smiju trajati duže od tri i pol minute, ni sekundu više, inače te izbacuju iz natjecanja. Tako da dragi, prema tim standardima ti si pravi rekorder!’“
RIRI „I kako će završiti priča s našom gradonačelnicom i tim desničarima u Gradskom vijeću? Hoće li se posvađati oko ženskih prava?“
Riri tada izvadi svijetloplavi, gotovo “marijanski” veo i stavi ga na glavu.
FIFI (oči joj ispadaju od čuđenja) „Što ti je, kakvu novu krpu stavljaš opet na glavu?“
RIRI „Draga moja, ja sam u trendu, ispred vremena, spremna za novi svjetski poredak i promjene položaja žena. Stavljam veo poput Djevice Marije ili svetih mučenica iz srednjeg vijeka. A tebi (vadi bijelu kapu nalik onima iz serije Sluškinjina priča) – evo ti ova kapica, baš kao u toj seriji o društvu kojim vladaju muškarci. Mislim da bi se Mostovcima to jako svidjelo. Tako ćemo, ako zatreba, biti ćemo već maskirane, da ispada da smo mirne i ‘pristojne’ poput dobrih orlica, koje se ne daju oploditi izvan braka.“
FIFI „Isuse i Marijo!“
U prošlim nastavcima:
La scartaza: mi la bandana no’ la voio no!
La scartaza: Fifi e Riri e el mito del sacrifizio per el ben comun
